Masakra Reçakut
Masakra e Reçakut – Krim kundër njerëzimit që tronditi botën Masakra e Reçakut ishte një nga krimet më të rënda të kryera gjatë Luftës së Kosovës. Më 15 janar 1999, në fshatin Reçak të komunës së Shtimes, 45 shqiptarë të paarmatosur u vranë dhe u masakruan brutalisht nga forcat policore, ushtarake dhe paraushtarake serbe. Ky
Masakra e Reçakut ishte një nga krimet më të rënda të kryera gjatë Luftës së Kosovës. Më 15 janar 1999, në fshatin Reçak të komunës së Shtimes, 45 shqiptarë të paarmatosur u vranë dhe u masakruan brutalisht nga forcat policore, ushtarake dhe paraushtarake serbe. Ky krim u shënua si një akt i qartë krimi kundër njerëzimit, megjithëse Serbia vazhdon edhe sot ta mohojë përgjegjësinë e saj.
Masakra e Reçakut nuk ishte një incident i izoluar. Ajo ishte pjesë e një fushate të organizuar terrori shtetëror kundër popullsisë civile shqiptare në Kosovë, por u shndërrua në pikë kthese historike, sepse për herë të parë bota pa pa filtra realitetin e dhunës serbe në Kosovë.
Rrethimi dhe sulmi mbi Reçakun
Në orët e hershme të mëngjesit të 15 janarit 1999, sipas një plani të përgatitur në Beograd, Reçaku u zgjua i rrethuar nga një unazë e hekurt e forcave serbe. Njësi të policisë speciale, ushtrisë dhe grupeve paraushtarake, të pajisura me automjete të blinduara dhe artileri të rëndë, zunë pozicione rreth fshatit.
Rreth orës 06:30, granatimet filluan nga pozicionet e njohura si Pishat, Gështenjat, Rrasa e Çallakut dhe Çesta. Pas bombardimeve, forcat serbe hynë në fshat dhe nisën bastisjet shtëpi më shtëpi. Banorët u përpoqën të iknin ose të gjenin strehim, por rrethimi e bëri pothuajse të pamundur shpëtimin
Ekzekutime dhe mizori çnjerëzore
Drama më e rëndë u zhvillua në shtëpinë e Sadik Osmanit, ku dhjetëra familje ishin strehuar në bodrum dhe në ahurin e lopëve për t’u mbrojtur nga granatimet. Burrat u nxorën jashtë, u rrahën mizorisht me kondakë armësh, shqelma, shkopinj e zinxhirë, ndërsa gratë dhe fëmijët u mbyllën me dry në bodrum.
Pas rreth një ore e gjysmë torturash, burrat u morën në kolonë drejt vendit të quajtur “Gropa e Bebushit”, ku 24 prej tyre u ekzekutuan nga afër, me rafale automatiku. Vetëm pak persona arritën të shpëtojnë duke qenë në fund të kolonës.
Viktimat e Masakrës së Reçakut
Në këtë ditë të kobshme u vranë 45 civilë shqiptarë, në mesin e tyre edhe një grua. Emrat e tyre janë:
Lute Asllani; Banush Kamberi; Ragip Bajrami; Halim Beqiri; Rizah Beqiri; Zenel Beqiri; Lutfi Bilalli; Ajet Emini; Bujar Hajrizi; Myfail Hajrizi; Skënder Halili; Haqif Hysenaj; Hajriz Ibrahimi; Hakip Imeri; Murtez Imeri; Nazmi Imeri; Mehë Ismajli; Muhamet Ismaji; Ahmet Jakupi; Eshref Jakupi; Hajriz Jakupi; Mehmet Jakupi; Xhelal Jakupi; Jashar Jashari; Raif Jashari; Shukri Jashari; Fatmir Ramadani; Nexhat Ramadani; Salif Ramadani; Bajram Mehmeti; Hanumshah Mehmeti; Arif Metushi; Haki Metushi; Ahmet Mustafa; Asllan Mustafa; Muhamet Mustafa; Sadik Osmani; Jashar Salihu; Shukri Salihu; Bajrush Shabani; Ahmet Smajlaj; Sheremet Syla; Shyqëri Syla; Bajram Xheladini; Njazi Zymeri.
Këta emra janë dëshmia më e fortë kundër harresës.
Reagimi ndërkombëtar dhe roli i OSBE
Një ditë pas masakrës, më 16 janar 1999, vendin e ngjarjes e vizitoi William Walker, shefi i misionit verifikues të OSBE-së në Kosovë. I tmerruar nga ajo që pa, ai deklaroi:
“Nga ajo që pashë nuk ngurroj ta përshkruaj këtë ngjarje si masakër dhe krim kundër njerëzimit. Kjo është ngjarja më trishtuese në jetën time.”
Deklaratat e Walker-it dhe pamjet nga Reçaku sensibilizuan opinionin botëror dhe e bënë të pamundur që krimet serbe të vazhdonin të fshiheshin pas propagandës.
<br><br>
Masakra e Reçakut u bë momenti kyç që çoi drejt ndërhyrjes së NATO. Pas dështimit të përpjekjeve diplomatike dhe Rambujesë, bombardimet e NATO-s kundër caqeve serbe nisën në mars 1999, duke i dhënë fund sundimit ushtarak serb në Kosovë.
Përgjegjësia dhe drejtësia e mungua
Në dokumentet ndërkombëtare nuk ekziston një listë e plotë me emra të të gjithë ekzekutorëve në terren. Megjithatë, përgjegjësia është lidhur me strukturat shtetërore serbe dhe me zinxhirin komandues.
Në këtë kontekst përmenden:
-
Goran Radosavljević (“Guri”), oficer i lartë i policisë speciale serbe, i lidhur me operacionet në zonë.
-
Zyrtarë të lartë të shtetit serb të asaj kohe, të përfshirë në aktakuza nga ICTY, përfshirë:
-
Slobodan Milošević
-
Milan Milutinović
-
Nikola Šainović
-
Dragoljub Ojdanić
-
Vlajko Stojiljković
-
Edhe pse drejtësia nuk ka qenë e plotë, Reçaku mbetet aktakuzë morale dhe historike kundër shtetit serb.
PERSONAT QË E KRYEN MASAKREN
Emri dhe mbiemri: Božidar Marković
Emri i babait: Petar
Numri personal (JMBG): 0101968960149
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SD 9639892
Numri i regjistrimit: 6603
Data e lindjes: 01.01.1968
Profesioni: Milicioner
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa e përhershme: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: SUP – Štimlje
Data e lëshimit: 14.05.1996
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
- Emri dhe mbiemri: Stojanović Živorad
- Emri i babait: Staja
- Numri personal (JMBG): 1707963790028
- Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 09120208
- Numri i regjistrimit: 4918
- Data e lindjes: 17.07.1963
- Profesioni: Radnik
- Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
- Vendbanimi / adresa: Štimlje, ul. Živka Janićija, nr. 46
- Vendbanimi i mëparshëm: Kraljevo, Štimlje, ul. Dragoslava Mišića 16
- Organi që ka lëshuar dokumentin: SM SUP – Štimlje
- Data e lëshimit: 16.08.1990
- Emri dhe mbiemri: Stojanović Goran
- Emri i babait: (nuk lexohet qartë)
- Data e lindjes: (nuk lexohet qartë)
- Fotografi: Po (foto portreti e vendosur në dokument)
- Gjurmë gishti: Po (gjurmë gishti e djathtë, poshtë djathtas)
- Lloji i dokumentit: Karton / formular për letërnjoftim personal
- Nënshkrimi i mbajtësit: Po (nënshkrim i dukshëm)
- Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Zvonimir Jakićević
Emri i babait: (nuk lexohet qartë)
Numri personal (JMBG): 150785806019
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 89489422
Numri i regjistrimit: 8942
Data e lindjes: 15.07.1958
Profesioni: Radnik
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Aksić Čedomir
Emri i babait: Vojimir
Numri personal (JMBG): 100596060098 (siç lexohet në dokument)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 01559778
Numri i regjistrit: –28–
Data e lindjes: 10.05.1960
Profesioni: Inxhinjer šumarstva (inxhinier i pylltarisë)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Shtetësia: AP KiM, R. Srbija (siç figuron në dokument)
Organi që ka lëshuar dokumentin: OUP Štimlje
Data e lëshimit: 10.03.1992
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Nolić Bogdan
Emri i babait: Marko
Numri personal (JMBG): 0301951509012
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 01542474
Numri i regjistrit: 10694
Data e lindjes: 03.01.1951
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Uroševac SAPK
Vendbanimi / adresa: Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: SUP – Uroševac
Data e lëshimit: 17.08.1990
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Stakić Slavko
Emri i babait: (e paqartë)
Numri personal (JMBG): 2005970370017
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 18377009
Numri i regjistrit: 9669
Data e lindjes: 20.05.1970
Profesioni: Policajac (polic)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: RS – Štimlje
Data e lëshimit: 23.12.1997
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Stakić Slavko
Emri i babait: (e paqartë)
Numri personal (JMBG): 2005970370017
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 18377009
Numri i regjistrit: 9669
Data e lindjes: 20.05.1970
Profesioni: Policajac (polic)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: RS – Štimlje
Data e lëshimit: 23.12.1997
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Jovanović Slobodan
Emri i babait: (nuk lexohet qartë)
Numri personal (JMBG): 0509956260016
Seria dhe numri i letërnjoftimit: OK 292468 (siç lexohet)
Numri i regjistrit: (e paqartë)
Data e lindjes: 05.09.1956
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Slovinjë i Epërm, SAPK (siç figuron)
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Uroševac
Organi që ka lëshuar dokumentin: SUP – Uroševac
Data e lëshimit: 02.03.1986
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Emri dhe mbiemri: Marinković Nenad
Emri i babait: (e paqartë)
Numri personal (JMBG): 050697960001 (siç lexohet në dokument)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: (e paqartë)
Numri i regjistrit: (e paqartë)
Data e lindjes: 05.09.1967
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: RS – Štimlje
Data e lëshimit: 22.10.1996
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Emri dhe mbiemri: Marinković Nenad
Emri i babait: (e paqartë)
Numri personal (JMBG): 050697960001 (siç lexohet në dokument)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: (e paqartë)
Numri i regjistrit: (e paqartë)
Data e lindjes: 05.09.1967
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: RS – Štimlje
Data e lëshimit: 22.10.1996
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Data e lindjes: 06.05.1970
Profesioni: Milicioner
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, SO–Štimlje
Shtetësia: AP KiM, R. Srbija
Emri dhe mbiemri: Marinković Momčilo
Emri i babait: Petar
Numri personal (JMBG): 0605970960014
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 0624388
Numri i regjistrit: 8049Vendbanimi / adresa: Štimlje, SO–Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: PS – Štimlje
Data e lëshimit: 03.12.1997
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Milenković Nenad
Emri i babait: (e paqartë)
Numri personal (JMBG): (e paqartë nga kjo kopje)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: (e paqartë)
Numri i regjistrit: (e paqartë)
Data e lindjes: (e paqartë)
Profesioni: (e paqartë)
Vendi i lindjes (komuna): (e paqartë)
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Kosovë
Organi që ka lëshuar dokumentin: (e paqartë)
Data e lëshimit: (e paqartë)
Afati i vlefshmërisë: (e paqartë)
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Medić Jovo Zoran
Emri i babait: (nuk lexohet qartë)
Numri personal (JMBG): 0404971400012
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 01574151
Numri i regjistrit: (e paqartë)
Data e lindjes: 04.04.1971
Profesioni: Auto-mehan. (automekanik)
Vendi i lindjes (komuna): Uroševac, Uroševac
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: SUP – Uroševac
Data e lëshimit: 23.10.1997
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Stanković Zoran
Emri i babait: Jelinko
Numri personal (JMBG): (i paqartë nga kjo kopje)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 006468 (siç lexohet)
Numri i regjistrit: 737
Data e lindjes: 23.02.1974
Profesioni: Učenik (nxënës)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: OUP – Štimlje
Data e lëshimit: 23.02.1992
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Stanković Zoran
Emri i babait: Jelinko
Numri personal (JMBG): (i paqartë nga kjo kopje)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 006468 (siç lexohet)
Numri i regjistrit: 737
Data e lindjes: 23.02.1974
Profesioni: Učenik (nxënës)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: OUP – Štimlje
Data e lëshimit: 23.02.1992
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Ristić Saša
Emri i babait: Hranislav
Numri personal (JMBG): 2003968960098
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 1083743
Numri i regjistrit: 9490
Të dhëna personale
Data e lindjes: 20.03.1968
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Priština, Priština
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: PS – Štimlje
Data e lëshimit: 19.02.1998
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Mitić Saša
Emri i prindit: Stajić (siç figuron; forma është e paqartë nëse është emër apo mbiemër prindi)
Numri personal (JMBG): (i paqartë – shifrat nuk lexohen plotësisht)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: SK 01559774 (siç lexohet)
Numri i regjistrit: 474 (siç lexohet)
Data e lindjes: 27.02.197? (viti i fundit i paqartë)
Profesioni: Učenik (nxënës)
Vendi i lindjes (komuna): Uroševac, Uroševac
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: OUP – Štimlje
Data e lëshimit: 05.11.1992
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
Të dhënat e identifikimit
Emri dhe mbiemri: Đorđević Srđan
Emri i babait: Ratomir
Numri personal (JMBG): 220696590005 (siç lexohet në dokument)
Seria dhe numri i letërnjoftimit: CP 11399306
Numri i regjistrit: 16616
Data e lindjes: 22.06.1966
Profesioni: Radnik (punëtor)
Vendi i lindjes (komuna): Štimlje, Štimlje
Vendbanimi / adresa: Štimlje, Štimlje
Organi që ka lëshuar dokumentin: PS – Štimlje
Data e lëshimit: 19.10.1988
Afati i vlefshmërisë: 10 vjet
Data e regjistrimit të ndryshimit: 14.01.1992
Fotografi: Po
Gjurmë gishti: Po
Nënshkrimi i mbajtësit: Po
Nënshkrimi i zyrtarit: Po
