Bekim Berisha – Abeja
Figura Kombëtare10 gusht 2026 6 min lexim
Kjo epokë ende s'ka sponsor. Bëhu sponsori i epokës "Figura Kombëtare"
Luftoi në Kroaci, në Bosnjë dhe në Kosovë. Bekim Berisha, i quajtur Abeja, ishte ndër oficerët e paktë me përvojë profesionale në UÇK-në e hershme dhe ra në Junik më 10 gusht 1998. Bekim Berisha, i njohur me nofkën e luftës “Abeja”, ishte luftëtar dhe udhëheqës ushtarak shqiptar që mori pjesë në luftërat në Kroaci,
Luftoi në Kroaci, në Bosnjë dhe në Kosovë. Bekim Berisha, i quajtur Abeja, ishte ndër oficerët e paktë me përvojë profesionale në UÇK-në e hershme dhe ra në Junik më 10 gusht 1998.
Bekim Berisha, i njohur me nofkën e luftës “Abeja”, ishte luftëtar dhe udhëheqës ushtarak shqiptar që mori pjesë në luftërat në Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë. Përvoja e fituar në frontet kroate dhe boshnjake e bëri atë një prej kuadrove me përvojë profesionale në fazën e hershme të organizimit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ai ra më 10 gusht 1998, gjatë luftimeve për mbrojtjen e Junikut.
Të dhënat kryesore
| E dhëna | Informacioni |
|---|---|
| Emri | Bekim Berisha |
| Nofka e luftës | Abeja |
| Nofka në Kroaci | “Šok/Shok” – mik |
| Lindja | 15 qershor 1966 |
| Vendlindja | Graboc/Shkozet, afër Pejës |
| Prindërit | Fazli dhe Fahrije Berisha |
| Veprimtaria ushtarake | Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë |
| Rënia | 10 gusht 1998 |
| Vendi i rënies | Junik |
| Dekorata kryesore | Urdhri “Hero i Kosovës” |
Fëmijëria dhe shkollimi
Bekim Berisha lindi në një familje shqiptare në fshatin Graboc, i njohur gjithashtu si Shkozet, në rrethin e Pejës. Burimet biografike shqiptare e japin datën e lindjes më 15 qershor 1966, ndërsa disa burime kroate përdorin 16 qershorin. Data 15 qershor është ajo që paraqitet më shpesh në burimet e Kosovës.
Shkollën fillore e kreu në vendlindje ose në zonën e Pejës, ndërsa shkollën e mesme në Pejë. Më pas u largua drejt Kroacisë për shkak të kushteve ekonomike dhe për të vazhduar shkollimin. Burimet kroate thonë se u regjistrua në studimet e veterinarisë në Universitetin e Zagrebit. Disa biografi shqiptare shkruajnë se studioi edhe hotelieri në Opatijë dhe se zotëronte disa gjuhë të huaja, por këto hollësi nuk janë të dokumentuara njësoj në burimet zyrtare.
Lufta në Kroaci
Kur filloi lufta në Kroaci më 1991, Bekim Berisha u kthye nga Evropa Perëndimore dhe u paraqit vullnetar për mbrojtjen e Kroacisë. Ai shërbeu në Batalionin e 57-të të pavarur të Gardës Kombëtare kroate, në zonën e Siskut dhe Komarevës.
Sipas burimeve kroate, ai mori pjesë edhe në luftimet në Vukovar dhe më vonë shërbeu në njësi të specializuara. Bashkëluftëtarët e kujtonin si njohës të mirë të armëve, eksplozivëve, zbulimit dhe veprimeve të drejtpërdrejta në front. Në Kroaci njihej me nofkën “Šok”, nga fjala shqipe “shok”.
Dokumentimi kroat i atribuon 539 ditë shërbimi në uniformën e Ushtrisë Kroate. Ai u plagos rëndë gjatë vitit 1992, por, sipas kujtimeve të bashkëluftëtarëve, vazhdoi veprimtarinë ushtarake pas shërimit. Vojna Povijest
Përvoja e Abesë nga Kroacia ishte e rrallë. Shumica e luftëtarëve të parë të UÇK-së u stërvitën në kampet e Shqipërisë veriore.Atë histori e kemi te Vullnetarët nga Shqipëria në UÇK — për anëtarët Arbër e lart.
Një episod i njohur nga Komareva tregon se Berisha largoi dhe çaktivizoi një predhë të pashpërthyer, e cila rrezikonte civilët e strehuar në një shtëpi. Kjo ngjarje është ruajtur në dëshmitë e bashkëluftëtarit Ivica Pandža “Orkan”. Qyteti i Siskut
Veprimtaria në Bosnjë-Hercegovinë
Pas përvojës në Kroaci, Bekim Berisha mori pjesë edhe në luftën në Bosnjë-Hercegovinë. Burimet memoriale kroate e lidhin veprimtarinë e tij me mbrojtjen e Posavinës së Bosnjës.
Edhe arsyetimi zyrtar i dekorimit nga Presidenca e Kosovës e njeh faktin se profesionalizmi i tij ushtarak u dëshmua përkrah popullit kroat dhe atij boshnjak. Megjithatë, të dhënat publike për njësitë, gradën dhe të gjitha operacionet e tij në Bosnjë janë më të kufizuara. Presidenca e Kosovës
Kthimi në Kosovë
Në fillim të marsit 1998, kur lufta në Kosovë po zgjerohej, Bekim Berisha hyri në Kosovë dhe iu bashkua UÇK-së. Fillimisht veproi në Açarevë të Drenicës, ku u angazhua në:
- Stërvitjen e rekrutëve;
- Mësimin e taktikave ushtarake;
- Organizimin e pozicioneve mbrojtëse;
- Sigurimin dhe shpërndarjen e armatimit;
- Përmirësimin e komunikimit dhe disiplinës ushtarake.
Më pas, së bashku me Bedri Shalën, kaloi në Gllogjan dhe u angazhua në Zonën Operative të Dukagjinit. Përvoja e tij nga Kroacia dhe Bosnja ishte veçanërisht e rëndësishme, sepse shumë prej luftëtarëve të rinj të UÇK-së nuk kishin përvojë të mëparshme ushtarake.
Presidenca e Kosovës e përshkruan Bekim Berishën si një prej luftëtarëve dhe strategëve kryesorë të periudhës së kthesave të mëdha në luftën për liri. Presidenca e Kosovës
Beteja e Junikut dhe rënia
Gjatë verës së vitit 1998, Juniku u shndërrua në një prej pikave më të rëndësishme të luftës në Dukagjin. Pozita e tij pranë kufirit me Shqipërinë e bënte zonën të rëndësishme për lëvizjen dhe furnizimin e UÇK-së. Forcat jugosllave dhe policia serbe ndërmorën një ofensivë të gjerë për ta marrë këtë territor dhe për të ndërprerë rrugët e furnizimit. Human Rights Watch
Bekim Berisha dhe Bedri Shala u angazhuan në organizimin dhe mbrojtjen e Junikut. Më 10 gusht 1998, pas luftimeve të ashpra me forcat serbe, ranë Bekim Berisha, Bedri Shala, Elton Zherka dhe Përmet Vula. Rënia e tyre e përbashkët në Betejën e Junikut është konfirmuar edhe në përkujtimet zyrtare të Qeverisë së Kosovës. Qeveria e Kosovës
Dekoratat dhe nderimet
Më 10 gusht 2010, presidenti Fatmir Sejdiu e dekoroi pas vdekjes Bekim Berishën me Urdhrin “Hero i Kosovës”. Në arsyetimin presidencial u vlerësuan trimëria, profesionalizmi ushtarak, aftësia mobilizuese dhe kontributi i tij në luftën për liri dhe pavarësi. Presidenca e Kosovës
Në vitin 2013, presidenti kroat Ivo Josipović e dekoroi pas vdekjes me Urdhrin e Kryqit Kroat për plagosjen e rëndë dhe kontributin në Luftën e Kroacisë. Dekorata iu dorëzua familjes së tij nga ministri kroat i veteranëve, Predrag Matić. Qyteti i Siskut
Sot emrin e tij e mbajnë rrugë, institucione dhe hapësira përkujtimore në Kosovë. Ai njihet gjerësisht si “Heroi i tri luftërave”, megjithëse kjo është një cilësim përkujtimor dhe jo titull zyrtar.
Vërejtje për saktësinë e burimeve
Disa rrëfime i atribuojnë Bekim Berishës shërbim në Legjionin e Huaj Francez, misione në Somali, përfundimin e dy fakulteteve, njohjen e gjashtë gjuhëve dhe grada të larta në ushtritë e huaja. Këto pohime përsëriten shpesh në shkrime përkujtimore, por nuk janë të mbështetura njësoj nga dokumente ushtarake ose universitare të qasshme publikisht. Prandaj, në një punim akademik duhet të paraqiten si pohime biografike që kërkojnë dokumentim të mëtejshëm.
Përfundim
Bekim Berisha – Abeja ishte një figurë e veçantë e historisë ushtarake shqiptare të viteve 1990. Ai solli në UÇK përvojë të drejtpërdrejtë nga dy luftëra të mëparshme, ndihmoi në përgatitjen e luftëtarëve dhe mori pjesë në mbrojtjen e zonave strategjike të Dukagjinit. Rënia e tij në Junik dhe nderimet shtetërore nga Kosova dhe Kroacia dëshmojnë se kontributi i tij ka kaluar kufijtë e një vendi të vetëm.
